STILL HERE: Living Preamble

STILL HERE: Living Preamble is een nieuwe fase in het samenwerkingsverband voor de zorg voor de Zennerivier. In dit volgende hoofdstuk wil Natural Contract Lab een diepgevoeld verantwoordelijkheidsgevoel als beheerders van de Zenne verankeren in een creatief juridisch kader dat kan bijdragen aan de hedendaagse rechtspraktijk.

De Living Preamble is een belichaamd proces dat voortkomt uit de rivier en haar verwanten — een voorstel voor een belichaamde wet die het concept transformeert van een statisch juridisch document naar een gelaagde en hybride ervaring, die weerspiegelt wat de meer-dan-menselijke gemeenschappen van de Zenne ons hebben geleerd over beheer en zorg. De Living Preamble groeit voort uit een Protocol of Reciprocal Care, dat sinds 2021 in zeven fasen is ontwikkeld en nu aanleiding zal geven tot een belichaamde, Walking-with Preamble — van de bron tot de samenvloeiing — waarin de verhalen van haar verwanten worden verweven en een Walking Route wordt geactiveerd via River Oracles, Enchoiring-with: a multispecies attunement en een digitale metgezel die toegang biedt tot de Living Law en de verhalen van het Zenne-volk en hun verwanten.

ENCHOIRING-WITH: A MULTISPECIES ATTUNEMENT 

In deze cyclus onderzoeken we of onze lichamen in harmonie met de rivier kunnen resoneren – en verhalen kunnen doorgeven die met haar wezens zijn gedeeld door middel van afstemming en zorg. Hoe klinken we samen? Hoe worden stemgebruik en trilling vormen van wederkerigheid met de Zenne?

Deze reeks workshops wordt geleid door stemarchivaris Caroline Daish, singer-songwriter Patricia Van Cutsem en choreografe Tania Soubry, die ons begeleiden op weg naar een koor van vele soorten in resonantie met de Zenne.

Alle workshops vinden plaats in samenwerking met de rivier, terwijl we onderzoeken hoe we kunnen reageren op haar aanwezigheid en wezens, in resonantie met de atmosferische omstandigheden zoals wind, stroming en beweging — om een koor te creëren dat geworteld is in relationaliteit.

Je kan je hier inschrijven!

Komende evenementen

ENCHOIRING-WITH — A New Cycle
Zaterdag 17 oktober 2026 in Weerde & zaterdag 14 november 2026 in het Maximiliaanpark in Brussel

‘Hoe kunnen we resoneren in wederkerigheid en rentmeesterschap met de rivier?’

We openen een nieuwe cyclus van Enchoiring-with — voelend, afstemmend en samen zingend, verkennend hoe ons lichaam kan resoneren met de SZenne en verhalen van verbinding met haar verwanten kan doorgeven via wind, stroming en beweging.

Geactiveerd door vocale archivaris Caroline Daish, singer-songwriter Patricia Van Cutsem en choreografisch kunstenaar Tania Soubry, die ons begeleiden in het worden van een meersoortig koor in resonantie met de SZenne.

LIVING PREAMBLE — A Ceremony with Szenne
Zaterdag 28 november, KANAL Centre Pompidou, Brussel

Op de openingsdag van KANAL Centre Pompidou komen we samen op een plek waar de rivier levend onder onze voeten stroomt, waar pogingen om haar loop te heropenen zijn begonnen — om terug te keren, te herinneren en het verhaal van de alliantie van zorg voor de SZenne te eren.

Deze samenkomst markeert het ontstaan van een River Oracle, een collectief gebaar dat deel wordt van de Living Preamble. In plaats van een geschreven document voor te stellen om de wet te legitimeren, verbeelden we het anders — een wandelroute als belichaamde ervaring, verankerd in verwantschap met de SZenne — een daad van verzoening, herinnering en blijvend ‘stewardship’.

Een nieuwe river traditie wortelt zich — we hopen je daar te zien.

Afgelopen evenementen

WALKING-WITH — Gestures of Re-emergence
Vrijdag 26 september 2026, 10:00–15:00, Buizingen

Terwijl de SZenne uit het collectieve bewustzijn glipt — ondergronds, ingedijkt, vergeten — lopen ook de rituelen die ons met haar verbonden hielden het risico te verdwijnen. Na drie jaar Walking-with zijn we zelf een soort beweging geworden: wederkerend seizoen na seizoen, wortelend in de ritmes van opkomst en terugkeer van de rivier.

We komen samen in Buizingen om te wandelen langs een oude meanderende arm van de SZenne, en om te herinneren — niet enkel de rivier, maar wat het betekent om een relatie te onderhouden doorheen de tijd.

Welke gestes en verhalen kunnen ontstaan uit deze alliantie? Welke nieuwe riviermythes ontstaan doordat we telkens opnieuw terugkeren?

TIDAL CONFLUENCE
Zondag 13 september 2026 — 14:00, Zennegat

Wanneer de maan zich uitlijnt met de getijdencyclus, daalt het waterniveau ver genoeg om te onthullen wat normaal onder water blijft: een tijdelijk eiland, dat noch bij de rivier, noch bij de oever hoort, en enkel bestaat in het interval tussen de getijden.

Hier willen we terugkeren, jaar na jaar, om samen te komen en te picknicken, om voor de rivier te zingen en haar verhalen te delen. Een traditie van zorgdragen die langer leeft dan één project: herdenken, vieren, samenkomen. Het lied, als gebaar, is een geschenk van de rivier aan ons — een manier om wet, verhaal, plek en relatie samen te verstrengelen.

Samen weven we een levende traditie.

WALKING-WITH SYMPOSIUM – 2 mei 2026

Je kan het programma hier in detail raadplegen.

Meer info is ook hier te vinden op de website van VIERNULVIER: https://tinyurl.com/3at7xnu4

STILL HERE – AN ALLIANCE OF CARE FOR THE SZENNE RIVER
A WALKING-WITH SYMPOSIUM & PUBLIC TRIBUNE 

Wat houdt het in om een wet voor te stellen die geworteld is in ecologisch verdriet, zorg en belichaamde relaties — waarbij wederkerigheid, verwantschap en herstelrecht worden verweven met een rivier en haar meer-dan-menselijke gemeenschappen?

Sinds 2021 wandelt Natural Contract Lab samen met de Zenne en haar verwanten – bomen, mensen, modder, duizendknoop, brandnetels, zichtbaar en onzichtbaar – vanaf haar bron onder een wilg in Naast tot aan haar samenvloeiing bij Zennegat (Mechelen). Luisterend naar haar wateren, in een poging om manieren van zorg te leren van haar wezens, haar veerkracht te ervaren en een alliantie van zorg te laten groeien met haar verwanten.

Op 2 mei wordt deze voortdurende praktijk opengesteld voor een breder publiek tijdens het Walking-with Symposium in VIERNULVIER in Gent — een moment om het transdisciplinaire Protocol of Reciprocal Care voor waterlichamen te delen te midden van diepgaand ecologisch verlies, en het proces waarmee Natural Contract Lab een voorstel heeft ontwikkeld voor de wettelijke erkenning van de rechten van de Zenne in de Belgische grondwet. We nodigen gasten uit op het gebied van de rechten van de natuur, ecologisch verdriet, belichaamde kennis en de beweging voor watersolidariteit.

Wat is de Living Law?

De Living Law is zowel een juridisch document als een Living Preamble — niet geschreven om de rivier te vertegenwoordigen, maar om voort te komen uit de herinnering aan haar als belichaamde kennis, om zo haar hoeders te worden. Een zintuiglijke cartografie van verhalen, liederen en herinneringen die de Zennerivier herinnert als een ecosysteem van betekenisvolle relaties, als een levend wezen. Een bewijs: van wederzijdse zorg, van verwantschap, van een legitieme alliantie die oproept tot erkenning van de rivier in de Belgische wetgeving.

*Protocol of Reciprocal Care

Geworteld in een voorstel voor herstelrecht op milieugebied van Brunilda Pali (2021), past dit evoluerende kader zich voortdurend aan aan de wateren en gemeenschappen waarmee NCL samenwerkt, uitwisselt en leert. Het houdt de transdisciplinaire kennis binnen de groep bijeen — rechten van de natuur, ecologisch verdriet, zintuiglijke scenografie, belichaamde geletterdheid en voorouderlijke kosmologie — die als een rivier door een ecosysteem stroomt en verandert.

BIOGRAFIEËN

De Zennerivier ontspringt onder een wilg in Naast, waar ze bescheiden aan de oppervlakte komt, voordat ze de helling afdruipt en zich langzaam verbreedt tot een rivier die 103 km kronkelt tot aan de samenvloeiing bij Zennegat. Hier komt ze samen met de Dijle, de Nete, de Rupel en de Schelde, om uiteindelijk uit te monden in de zoute wateren van de Noordzee. Het is een veerkrachtige rivier — omgevormd, omgeleid, begraven en ooit beschouwd als dood, als een van de meest vervuilde rivieren van Europa. Dankzij de solidariteit van de planten, bacteriën en herstelprojecten die haar vergezellen, is ze weer tot leven gekomen. De Zenne vertelt ons een verhaal van aanpassing en overleven, geworteld in de samenwerking tussen de wezens die in haar wateren leven en de vele mensen die haar herinnering in ere houden.

Natural Contract Lab is een transdisciplinaire artistieke praktijk die een alliantie van wederzijdse zorg weeft met waterlichamen die te maken hebben met milieuverlies. De interventies van NCL zijn hybride en aanpasbaar en ontstaan in dialoog met elke rivier – als samenwerking, wederzijdse waarneming en een gebaar van zorg. Met de intentie om nieuwe vormen van rechtvaardigheid te bedenken, heeft NCL een Protocol of Reciprocal Care* ontwikkeld dat herstellende rechtvaardigheid, rivierrechten, ecologisch verdriet, zintuiglijke ecoscenografie en wandelmethodologieën met elkaar verweeft. NCL is een zorgcollectief dat je uitnodigt om mee te doen aan Walking-withs, rouwrituelen, collectief verhalen vertellen, Agoras, River Guardian Schools en andere acties die ontstaan in samenwerking met de rivier en haar verwanten.